Taalles op de Wylde Swan

Een oogje in het zeil houden of met elkaar opgescheept zitten: die uitdrukkingen ken je wel. Maar wat vind je van deze: ‘Het was weer zo’n drukke dag aan boord (zoals altijd) en ik was een beetje van streek. Morgen heb ik een toets en ik snapte er niks van. Ik was ruimschoots op tijd begonnen met leren, maar ik voelde mij gisteren tijdens het varen hondsberoerd. Gelukkig kon ik goed met mijn docent opschieten, dus vroeg ik haar of we ’s avonds samen de stof nog konden doornemen. En op de valreep was ik toch klaar voor mijn toets: ik was weer helemaal in mijn sas.’

 

 

In dit stukje zitten minstens vier uitdrukkingen en vaak zijn we ons er niet eens van bewust hoeveel we ze gebruiken of waar ze eigenlijk vandaan komen. De zeevaart is de oorsprong van een groot aantal uitdrukkingen, maar soms is het verdraaid lastig om zo’n uitspraak uit te leggen zonder een andere uitspraak te gebruiken. Want een oogje in het zeil houden is iets in de gaten houden, maar wat is ‘in de gaten houden’? Google vertelde dat dit betekent dat je iets ‘in de smiezen houdt’. Daar schieten we niet zoveel mee op…

 

Wanneer je de situatie beschrijft van iemand die aan het zeilen is en zich bewust is van de wind in de zeilen, dan kan je je een beeld vormen van de uitdrukking ‘een oogje in het zeil houden’. En met elkaar opgescheept zitten, op zo’n schip, waar je niet vanaf kan, waar je samen met de anderen aan boord de reis moet afmaken, daar kan je je ook wel wat bij voorstellen.

 

Maar van streek zijn, waar komt dat dan vandaan? Je kan je koers controleren op het kompas. Het kompas is verdeel in streken, 32 in totaal. Wanneer je van streek bent, vaar je dus niet de juist kant op. De uitdrukking betekent dat je in de war bent. Je zou ook kunnen zeggen dat je de kluts kwijt bent, maar wat die kluts nu is…?